Trong nhiều năm, khi nhắc đến kinh doanh F&B, phần lớn nhà đầu tư thường nghĩ ngay đến các thành phố lớn như Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng hay Hải Phòng. Đây được xem là những thị trường đông dân, có sức mua lớn và dễ tiếp cận khách hàng.
Tuy nhiên, vài năm trở lại đây, một xu hướng mới đang dần hình thành: thị trường ăn uống tại các địa phương, thị xã và thành phố cấp hai đang trở thành “mảnh đất màu mỡ” của nhiều nhà đầu tư F&B. Không chỉ các thương hiệu lớn, nhiều mô hình quán ăn, quán cà phê và chuỗi nhượng quyền cũng đang dịch chuyển ra khỏi các đô thị trung tâm để tìm kiếm cơ hội tăng trưởng mới. Vậy điều gì khiến các địa phương ngoài thành phố lớn trở thành điểm đến hấp dẫn của ngành F&B?
1. Thị trường tại các thành phố lớn đang dần bão hòa
Hà Nội và TP.HCM vẫn là hai thị trường F&B lớn nhất cả nước. Tuy nhiên, đây cũng là nơi có mức độ cạnh tranh vô cùng khốc liệt. Chỉ trong một con phố ngắn, khách hàng có thể tìm thấy hàng chục quán ăn cùng phân khúc. Từ phở, bún, cơm văn phòng cho đến cà phê, trà sữa, gần như mọi mô hình kinh doanh đều đã có sự hiện diện của rất nhiều thương hiệu.
Bên cạnh đó, chi phí vận hành tại các thành phố lớn ngày càng tăng:
- Giá thuê mặt bằng cao;
- Chi phí nhân sự tăng;
- Chi phí marketing ngày càng đắt đỏ;
- Áp lực cạnh tranh lớn.
Không ít doanh nghiệp F&B ghi nhận doanh thu tăng nhưng lợi nhuận lại giảm do chi phí đầu vào liên tục leo thang. Chính vì vậy, nhiều nhà đầu tư bắt đầu tìm kiếm những thị trường mới có tiềm năng tăng trưởng và ít cạnh tranh hơn.
2. Thu nhập tại các địa phương đang ngày càng cải thiện
Nếu như trước đây, các tỉnh thành nhỏ thường được đánh giá là có sức mua thấp thì hiện nay, bức tranh đã có nhiều thay đổi. Quá trình đô thị hóa, phát triển công nghiệp và sự mở rộng của các khu công nghiệp đã giúp mức sống của người dân tại nhiều địa phương tăng lên đáng kể.
Nhu cầu chi tiêu cho:
- Ăn uống;
- Giải trí;
- Gặp gỡ bạn bè;
- Trải nghiệm dịch vụ
đang ngày càng gia tăng.
Người tiêu dùng tại các địa phương hiện nay cũng sẵn sàng chi trả nhiều hơn cho những sản phẩm có chất lượng tốt, không gian đẹp và dịch vụ chuyên nghiệp. Đây là lý do nhiều thương hiệu F&B nhận thấy dư địa tăng trưởng rất lớn tại các thị trường ngoài đô thị trung tâm.
3. Chi phí đầu tư thấp hơn nhưng cơ hội tăng trưởng cao
Một trong những lợi thế lớn nhất của thị trường địa phương là chi phí đầu tư thấp hơn đáng kể so với thành phố lớn.
Ví dụ:
- Giá thuê mặt bằng có thể chỉ bằng 30 – 50%.
- Chi phí nhân sự thấp hơn.
- Chi phí vận hành được tối ưu hơn.
- Áp lực cạnh tranh chưa quá cao.
Điều này giúp nhà đầu tư:
- Giảm vốn đầu tư ban đầu;
- Rút ngắn thời gian hoàn vốn;
- Dễ dàng mở rộng quy mô.
Đối với các mô hình quán ăn truyền thống như phở, bún, cơm, lẩu hay đồ uống, đây là cơ hội rất lớn để phát triển.
4. Người tiêu dùng địa phương ngày càng yêu thích những thương hiệu chuyên nghiệp
Nếu trước đây, thị trường tỉnh lẻ chủ yếu là các quán ăn gia đình nhỏ lẻ, thì hiện nay nhu cầu của khách hàng đã thay đổi rất nhiều. Người tiêu dùng bắt đầu quan tâm đến:
- Không gian quán;
- Chất lượng món ăn;
- Dịch vụ chuyên nghiệp;
- Sự tiện lợi;
- Thương hiệu uy tín.
Đặc biệt, giới trẻ tại các địa phương đang có xu hướng cập nhật rất nhanh các trào lưu ăn uống thông qua mạng xã hội. Điều này tạo ra cơ hội lớn cho những doanh nghiệp F&B có mô hình vận hành bài bản và sản phẩm được chuẩn hóa. Không ít thương hiệu khi mở cửa hàng tại các địa phương đã nhanh chóng đạt doanh thu tích cực nhờ thị trường còn nhiều dư địa phát triển.
5. Xu hướng mở rộng của các chuỗi F&B đang dịch chuyển về địa phương
Nếu như trước đây các thương hiệu chỉ tập trung vào Hà Nội và TP.HCM, thì hiện nay nhiều chuỗi đã bắt đầu mở rộng về:
- Thành phố cấp hai;
- Thị xã;
- Huyện trung tâm;
- Các khu công nghiệp.
Nguyên nhân là bởi:
- Dân số đông;
- Sức mua tăng;
- Cạnh tranh thấp hơn;
- Chi phí đầu tư hợp lý.
Đối với nhiều doanh nghiệp, thị trường địa phương không còn là lựa chọn phụ mà đang trở thành chiến lược phát triển dài hạn. Trong tương lai, các tỉnh thành ngoài đô thị lớn được dự báo sẽ là động lực tăng trưởng mới của ngành F&B Việt Nam.
6. Nhà đầu tư cần lưu ý gì khi kinh doanh tại địa phương?
Mặc dù có nhiều tiềm năng, nhưng thị trường địa phương cũng có những đặc thù riêng. Để thành công, nhà đầu tư cần:
- Nghiên cứu kỹ nhu cầu của người dân: Không phải mô hình thành công ở thành phố lớn đều phù hợp với địa phương.
- Lựa chọn mức giá hợp lý: Khả năng chi tiêu ở mỗi khu vực sẽ khác nhau.
- Xây dựng sản phẩm phù hợp với khẩu vị địa phương: Sự khác biệt về văn hóa ẩm thực có thể ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả kinh doanh.
- Tối ưu chi phí vận hành: Lợi thế về chi phí sẽ chỉ phát huy hiệu quả nếu doanh nghiệp có khả năng quản trị tốt.
- Đầu tư vào trải nghiệm khách hàng: Người tiêu dùng địa phương hiện nay ngày càng quan tâm đến chất lượng dịch vụ và không gian quán.
Thị trường ăn uống tại các địa phương ngoài thành phố lớn đang trở thành điểm đến hấp dẫn của nhiều nhà đầu tư F&B. Thu nhập của người dân tăng lên, nhu cầu trải nghiệm dịch vụ ngày càng cao cùng với chi phí đầu tư hợp lý đã mở ra rất nhiều cơ hội cho các thương hiệu muốn mở rộng quy mô.
Trong bối cảnh các đô thị lớn ngày càng cạnh tranh và dần bão hòa, những thị trường địa phương giàu tiềm năng có thể sẽ trở thành “mỏ vàng” mới của ngành F&B trong những năm tới. Tuy nhiên, để thành công, doanh nghiệp không chỉ cần nhìn thấy cơ hội mà còn phải hiểu rõ đặc điểm của từng thị trường, xây dựng mô hình phù hợp và có chiến lược phát triển bền vững.
