Mùa hè từ lâu đã được xem là giai đoạn cao điểm của ngành F&B. Khi nhiệt độ tăng cao, nhu cầu ăn uống, giải khát và gặp gỡ bên ngoài của người tiêu dùng cũng tăng theo. Đây là thời điểm nhiều quán ăn, quán cà phê và thương hiệu đồ uống kỳ vọng bứt phá doanh thu sau những tháng đầu năm.
Tuy nhiên, nếu thời tiết mùa hè năm nay được đánh giá là khắc nghiệt hơn thì thị trường F&B cũng đang bước vào một giai đoạn cạnh tranh chưa từng có. Khách hàng nhiều hơn, cơ hội lớn hơn nhưng áp lực kinh doanh cũng lớn hơn rất nhiều.
Không chỉ cạnh tranh về sản phẩm, các thương hiệu hiện nay còn phải cạnh tranh về giá bán, trải nghiệm khách hàng, tốc độ phục vụ, công nghệ và khả năng xây dựng thương hiệu. Trong bối cảnh đó, mùa hè 2026 đang trở thành phép thử thực sự đối với các doanh nghiệp và hộ kinh doanh F&B.
Số lượng quán ăn và đồ uống ngày càng tăng
Chỉ cần đi qua một tuyến phố đông dân cư, chúng ta có thể dễ dàng bắt gặp hàng loạt mô hình kinh doanh ăn uống hoạt động song song đều đang cùng khai thác một nhóm khách hàng tương đối giống nhau. Từ:
- Quán phở
- Quán bún
- Cơm văn phòng
- Cà phê
- Trà sữa
- Trà chanh
- Nước ép
- Đồ ăn nhanh
Điều này cho thấy thị trường F&B vẫn rất hấp dẫn. Tuy nhiên, mặt trái của sự phát triển là mức độ cạnh tranh ngày càng cao. Nếu trước đây một quán ăn ngon có thể nhanh chóng thu hút khách nhờ vị trí đẹp hoặc chất lượng món ăn tốt thì hiện nay khách hàng có hàng chục lựa chọn khác nhau chỉ trong một khu vực nhỏ. Chính vì vậy, việc mở quán không còn đơn thuần là bán một món ăn ngon mà phải tìm được lợi thế cạnh tranh riêng.
Khách hàng ngày càng có nhiều lựa chọn hơn
Sự phát triển của công nghệ đã thay đổi hoàn toàn hành vi tiêu dùng trong ngành F&B. Trước khi quyết định đến một quán ăn, khách hàng thường:
- Tìm kiếm trên Google
- Xem đánh giá trên mạng xã hội
- Tham khảo hình ảnh món ăn
- So sánh giá bán
- Đọc phản hồi từ khách hàng khác
Điều này khiến việc thu hút khách hàng mới trở nên khó khăn hơn trước rất nhiều. Một món ăn ngon thôi chưa đủ. Khách hàng hiện nay còn quan tâm đến:
- Không gian quán
- Chất lượng phục vụ
- Thời gian chờ món
- Sự thuận tiện khi thanh toán
- Trải nghiệm tổng thể
Chỉ cần một khâu chưa tốt, khách hàng hoàn toàn có thể lựa chọn một thương hiệu khác ngay trong lần tiếp theo.
Cuộc chiến giảm giá đang diễn ra khắp nơi
Mùa hè luôn là thời điểm các thương hiệu tung ra nhiều chương trình khuyến mãi nhất trong năm. Thị trường liên tục xuất hiện:
- Mua 1 tặng 1
- Giảm giá theo khung giờ
- Combo ưu đãi
- Voucher khách hàng mới
- Khuyến mãi trên ứng dụng giao đồ ăn
Mục tiêu là thu hút khách hàng trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt. Tuy nhiên, cuộc chiến giảm giá cũng đang tạo ra áp lực rất lớn cho nhiều doanh nghiệp F&B. Không ít quán ăn gặp tình trạng:
- Đông khách hơn
- Đơn hàng nhiều hơn
- Doanh thu tăng nhưng lợi nhuận thực tế lại không cải thiện.
Nguyên nhân là do chi phí khuyến mãi, chiết khấu nền tảng và chi phí vận hành đang ngày càng lớn. Giảm giá có thể giúp thu hút khách hàng trong ngắn hạn, nhưng nếu lạm dụng quá mức sẽ khiến thương hiệu khó xây dựng lợi thế cạnh tranh bền vững.
Chi phí vận hành liên tục tăng
Bên cạnh áp lực cạnh tranh, các doanh nghiệp F&B còn phải đối mặt với bài toán chi phí. Một quán ăn hoặc quán đồ uống hiện nay phải chi trả cho rất nhiều khoản:
- Mặt bằng
- Nhân sự
- Điện nước
- Nguyên liệu
- Marketing
- Bao bì
- Công nghệ quản lý
- Chi phí giao hàng
Đặc biệt vào mùa hè, chi phí điện thường tăng mạnh do nhu cầu sử dụng:
- Điều hòa
- Tủ đông
- Tủ mát
- Hệ thống bảo quản thực phẩm
Trong khi đó, khách hàng lại có xu hướng nhạy cảm hơn với giá bán. Điều này buộc nhiều thương hiệu phải tìm cách tối ưu vận hành thay vì chỉ tập trung vào việc tăng doanh thu.
Các thương hiệu có hệ thống đang chiếm lợi thế
Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng khốc liệt, những mô hình vận hành chuyên nghiệp đang cho thấy lợi thế rõ rệt. Các thương hiệu này thường sở hữu:
- Quy trình vận hành chuẩn hóa
- Công thức sản phẩm đồng nhất
- Hệ thống quản lý đơn hàng
- Dữ liệu khách hàng
- Công cụ kiểm soát chi phí
Nhờ đó, họ có thể:
- Duy trì chất lượng ổn định
- Kiểm soát thất thoát
- Tối ưu nhân sự
- Mở rộng quy mô dễ dàng hơn
Đây cũng là lý do các chuỗi nhượng quyền và thương hiệu F&B có hệ thống đang phát triển mạnh trong những năm gần đây. Khi thị trường ngày càng cạnh tranh, vận hành bài bản không còn là lợi thế mà đang trở thành điều kiện bắt buộc.
Quán ăn truyền thống vẫn có nhiều cơ hội tăng trưởng
Dù thị trường cạnh tranh gay gắt, nhưng không phải mọi phân khúc đều gặp khó khăn như nhau. Những mô hình phục vụ nhu cầu ăn uống hằng ngày vẫn đang có nhiều lợi thế. Có thể kể đến:
- Phở
- Bún
- Miến
- Cơm văn phòng
- Các món ăn gia đình
Đây là những sản phẩm có:
- Tệp khách hàng rộng
- Nhu cầu sử dụng thường xuyên
- Ít phụ thuộc vào xu hướng ngắn hạn
Đặc biệt, khi người tiêu dùng ngày càng chú trọng giá trị thực và chất lượng bữa ăn, các món ăn truyền thống tiếp tục duy trì sức hút ổn định. Thay vì chạy theo những trào lưu ngắn hạn, nhiều nhà đầu tư đang quay trở lại với các mô hình có khả năng phát triển bền vững và tạo doanh thu quanh năm.
Doanh nghiệp F&B cần làm gì để tồn tại trong cuộc cạnh tranh này?
Trong một thị trường ngày càng đông đúc, việc cạnh tranh bằng giá bán không còn là giải pháp lâu dài. Các thương hiệu muốn phát triển bền vững cần tập trung vào những yếu tố cốt lõi như:
- Nâng cao chất lượng sản phẩm
- Chuẩn hóa quy trình vận hành
- Kiểm soát chi phí hiệu quả
- Tối ưu trải nghiệm khách hàng
- Ứng dụng công nghệ quản lý
- Xây dựng thương hiệu rõ ràng
Khách hàng có thể đến vì khuyến mãi, nhưng họ chỉ quay lại khi sản phẩm và dịch vụ thực sự đáp ứng được kỳ vọng. Đó mới là nền tảng giúp doanh nghiệp phát triển ổn định trong dài hạn.
